|
Eelde, Nederland
Vroeger waren er in Zogge verschil-lende families van
blokkenmakers, het betreft onder andere de families
Van Goethem, Van Puyenbroeck en Quintelier.
Ondertussen is deze nijverheid reeds lang verdwenen
uit onze contreien. Tijd dus vond Hakim om een beetje
informatie te vergaren over deze bedrijvigheid uit het
grijze verleden. Met de benzineprijs in het
achterhoofd sprong hij op zijn fiets en bolde met zijn
stalen ros tot in het verre Eelde, gelegen tussen
Assen en Groningen in het Noorden van Nederland.
Een kijkje binnenin het klompenmuseum. Foto
www.klompenmuseum.nl
In het klompenmuseum had Hakim een afspraak met Bertus
van den Hof.
Bertus stelt zichzelf even voor:
Mijn naam is: Bertus van den Hof
Geboren: zoals iedereen en wel op 19 maart 1948
Geboorteplaats: Kerkenveld, gemeen-te Zuidwolde in het
zuiden van de provincie Drenthe
Woonplaats: Eelde / Paterswolde in het noorden van de
provincie Drenthe
Getrouwd: al sinds 1973
Kinderen: 2 dochters en 1 kleindoch-ter (1 jaar oud)
Welke link is er tussen jou persoonlijk en jouw
interesse in de klompen ?
Ik was 12 jaar bestuurslid van de VVV in Eelde en
Paterswolde, tot 1998. De gemeenten Eelde, Vries en
Zuidlaren zijn toen samen gegaan tot 1 gemeente. Toen
moesten ook de VVV’s van deze gemeenten samengaan. Wij
hebben toen een fusie tot stand gebracht en omdat ik
al 12 jaar in het bestuur gezeten had heb ik toen
gezegd dat ik stopte met het VVV bestuurswerk. Ik ben
toen bezig geweest met familie Genealogie {onderzoek),
omdat er maar weinig bekend was bij mij, van de
familie. Na een tijdje vroeg een vriend van mij, die
wist dat ik bij de VVV weg was, of ik zin had om in
het bestuur van het Klompenmuseum Gebr. Wietzes plaats
te nemen om de pr voor het Klompenmuseum te gaan
verzorgen. Ook wist hij dat ik in de verkoop zat. Ik
had al verschillende bestuursfuncties gehad:
voorzitter, penningmeester, secretaris, enzovoort maar
had nog nooit de pr gedaan. Deze functie, als
vrijwilliger, leek mij wel iets en zo kom je dan met
klompen in aanraking. Ik ben een boerenzoon en heb op
de boerderij, als kind, natuurlijk veel op klompen
gelopen. Ik wist alleen niet dat er in zo veel landen
op klompen gelopen wordt en werd.
Heb jij er enig idee van hoe oud het beroep van
klompenmaker is?
Het is moeilijk te zeggen hoe oud dit beroep al is. De
oudste klompen ooit gevonden, in Rotterdam, zijn van
1270. Waarschijnlijk hebben volkeren of mensen
daarvoor al op houten zolen gelopen. Kijk je in
geschiedenisboeken dan zie je mensen lopen die houten
zolen aan de voeten gebonden hebben met riempjes.
Krijgen jullie regelmatig reacties vanuit België ?
Wij krijgen helaas weinig reacties uit België omdat
veel Belgen niet weten dat er in België ()Vlaanderen
en Wallonië) op klompen gelopen werd en/of wordt. De
Vlamingen (gelijkend op de Nederlandse klompen) hadden
andere klompen dan de Walen (meer naar de Franse
klompen)
Verkoopt men nog echte Hollandse klompen ? Hoe worden
die nu gemaakt ?
Er worden nog steeds echte Hollandse/Nederlandse
klompen gemaakt en verkocht. De grootste
klompenfabriek van Nederland maakt ongeveer 2 miljoen
paar klompen per jaar. De klompen worden tegenwoordig
(al vanaf het begin van de vorige eeuw) machinaal
gemaakt. Ook de echte Wietzes klompen worden nog
steeds gemaakt. Een klompenmaker uit Enter
(Overijssel) heeft de mallen van Wietzes en hij maakt
nog dezelfde klompen met dezelfde kleuren. In 1950
waren er in Nederland nog ongeveer 1700 klompenmakers
en nu zijn er waarschijnlijk nog ongeveer 15
klompenmakers in Nederland.
Uit welk hout moeten ze gesneden worden? (Ik meen dat
men vroeger in de regio rondom Zogge vooral populier
en wilg gebruikte).
Klompen in Nederland worden gemaakt van populieren of
wilgenhout. Er zijn helaas te weinig populieren en
wilgen en daarom worden ze nu al uit Polen gehaald.
|
In andere landen (Frankrijk en Denemarken) worden
klompen ook wel gemaakt van beukenhout. Ook andere
houtsoorten werden wel gebruikt om klompen van te
maken.
Is er een kwaliteitsverschil tussen bv een klomp uit
populier of een klomp uit wilgenhout? Voel je het
verschil tijdens het dragen?
Het kwaliteitsverschil tussen populieren en wilgen is
de structuur en dichtheid van het hout. Populieren
groeien sneller dan wilgen en daardoor is het hout
opener van structuur. In natte gebieden (provincie
Friesland) worden alleen maar wilgen klompen gemaakt.
Beuken groeien nog trager dan wilgen en zijn daardoor
ook dichter van structuur, en daardoor zijn de klompen
ook weer zwaarder.
Zijn er nog vakmensen? Waar kunnen ze dit leren?
Er zijn maar weinig mensen meer die klompen met de
hand kunnen maken. De klompen worden nu allemaal met
machines gemaakt. Klompen maken leer je in de praktijk
bij een klompenmakerij. Er is geen opleiding tot
klompenmaker meer.
Worden klompen nog voor andere originele doeleinden
gebruikt ?
Klompen werden vroeger voornamelijk op de boerderij
gedragen. Tegenwoordig dragen mensen de klompen in de
tuin, op de camping, maar ook nog wel op de boerderij.
Bij schaatswedstrijden zie je ook nog wel publiek op
klompen.
Krijgen jullie veel bezoekers in het klompenmuseum?
Het Klompenmuseum Gebr. Wietzes krijgt behoorlijk veel
bezoek, maar voor ons altijd nog te weinig. Veel
mensen in Nederland denken dat ze wel weten wat
klompen zijn, maar weten niet dat er in heel Europa en
ook daarbuiten op klompen gelopen werd. Het is heel
moeilijk om dit bij ons publiek over te brengen. Vorig
jaar hebben wij 3.000 bezoekers gehad en dat was 20 %
meer dan in 2004. Wij hopen dat wij dit jaar ongeveer
3.300 – 3.500 bezoekers krijgen. Op dit moment hebben
wij 40 % meer bezoekers dan vorig jaar op hetzelfde
moment. Het lijkt dus een goed jaar te worden.
Hoeveel klompen zitten er in jullie verzameling?
Toen Klompenmuseum Gebr. Wietzes in 1990 begonnen is
was de collectie ongeveer 600 paar klompen groot. Nu,
in 2006, is de collectie 1.330 paar verschillende
klompen van over de hele Wereld. In onze collectie
hebben wij alle schoeisel dat een houten zool heeft.
Dus ook houten kleppers en sandalen.
Waar komen al die exemplaren vandaan?
Klompenmuseum Gebr. Wietzes heeft klompen uit:
Noorwegen, Zweden, Finland. Denemarken, Litouwen,
Duitsland, Nederland, België, Engeland, Frankrijk,
Spanje, Italië, Zwitserland, Oostenrijk, USA, Polen,
Filippijnen, Turkije, Thailand, India, Ethiopië,
Griekenland, Oeganda, Japan, Brazilië, Afghanistan,
Indonesië, Israël, Singapore, China, Chili, Roemenie,
Aruba, Rusland, Libanon, Voormalige DDR, Azoren,
Syrië, Australië, Portugal, Zuid Korea, Marokko,
Zijn er unieke stukken bij?
Natuurlijk zijn er zeer unieke stukken bij, maar
eigenlijk zeggen wij altijd: het zijn allemaal unieke
stukken, omdat bijna alle klompen niet meer gemaakt
worden en dus niet meer te verkrijgen zijn.
Hoe oud is het oudste exemplaar?
De oudste klompen in het Klompenmuseum zijn van
plusminus 1770. Dit zijn patijnen of platijnen,
gevonden in de stad Groningen.
Je stuurde een hele tijd geleden een vraag naar de
website van Zogge, hoe ben je op die website
terecht-gekomen?
Regelmatig zoek ik op Internet naar klompenmakers of
plaatsen waar klompenmakers geweest zijn. Zo kwam ik
ook op de website van Zogge. Ik las dat er in Zoggen
ook al wat klompenmakers geweest zijn. Daarom heb ik
ook een berichtje achtergelaten in het Gastenboek. De
achterliggende gedachte was en is nog steeds:
misschien hebben ze in Zogge nog klompen voor ons of
informatie (foto’s en teksten) van deze klompenmakers.
Zo ben ik altijd op zoek, op het Internet, naar nog
meer klompen.
Bertus, ik wens je namens de lezers van onze krant
heel veel succes toe in jouw speurtocht naar klompen
en hun makers.
Met dank aan Hakim en Bertus voor hun bereidwillige
medewerking
Reporter 17
|
